NA MWANDISHI WETU,DAR ES SALAAM
MWANDISHI Nguli na Mtunzi wa Mashairi Abdilatif Abdalla ameitaka Serikali ya Tanzania kukihakikisha Kiswahili kinakuwa lugha kuu na rasmi ya kufundishia shuleni.
Aidha alisema hatua ya kukifanya kiswahili kuwa lugha rasmi ya kufundishia ni muhimu kwani itasaidia kuboresha maendeleo ya kielimu na Taifa kwa ujumla.
Abdalla alitoa kauli hiyo usiku wa Aprili 13,2026 jijini Dar es Salaam wakati wa sherehe ya Tuzo ya Kitaifa ya Mwalimu Julius Nyerere ya Uandishi Bunifu yenye malengo ya kukuza vipaji vya fasihi, ubunifu na uandishi nchini.
Alisema lugha mbalimbali za Kiafrika zina uwezo wa kusaidia kikamilifu mifumo ya elimu na kwamba hata lugha kama vile Kiingereza zilikua baada ya muda baada ya kuchukua nafasi ya Kirumi kwenye matumizi ya kitaaluma.
Alibainisha kwamba wakati fulani Kirumi kilizingatiwa kama lugha ya sayansi na elimu ya juu, lakini baada ya muda ilibadilishwa kadri Kiingereza na lugha zingine zilivyokua msamiati imara wa kitaaluma na kisayansi.
Alijinasibu kuwa lugha adhimu ya Kiswahili inaweza kukua na kutumika kwenye kusudi moja iwapo kitaungwa mkono ipasavyo.
“Tayari lugha ya Kiswahili kina jukumu kubwa la kuunganisha Tanzania na Afrika Mashariki na kukitumia kama lugha kuu ya kufundishia kingewasaidia wanafunzi kuelewa masomo vizuri zaidi na kuboresha matokeo ya kujifunza…
” Ninahimiza Serikali kuchukulia wazo hilo kama linalowezekana, kinachohitajika ni kujitolea kwa dhati na muelekeo wa sera ili kulitekeleza kikamilifu.”alisisitiza
Alikazia kwamba Tuzo hizo ni Mhimili wa Uandishi wa Ubunifu wa Mwalimu Julius Nyerere, ambayo inaendelea kukuza Kiswahili na uandishi wa ubunifu huku ikiheshimu urithi wa Julius Nyerere kupitia maendeleo ya fasihi na ubunifu wa vijana.
Wakati huo huo ,Nguli huyo wa Mashairi alipendekeza tuzo hiyo ipanuliwe ili kujumuisha ushiriki kutoka nchi zingine za Kiafrika, akisema hii itaakisi maono ya Nyerere ya Afrika na kuimarisha ubadilishanaji wa fasihi wa Kiafrika.
Naye Katibu Mkuu katika Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Caroline Nombo, alisema serikali imewekeza takriban Sh. Bil 4.2 katika tuzo hiyo katika kipindi cha 2025/2026.
Alisema fedha hizo zimetumika kwa kuchapisha vitabu, kusaidia washindi, na kuimarisha tasnia ya uchapishaji nchini.
Profesa Nombo alisema wizara itaendelea kufanya kazi na taasisi za elimu ya juu kuandaa warsha za uandishi na kukuza ujuzi wa uandishi wa ubunifu miongoni mwa wanafunzi na waandishi wachanga.
Aliongeza kuwa serikali bado imejitolea kuwasaidia waandishi wa ndani, akiwaelezea kama mali muhimu ya kitaifa katika elimu na maendeleo ya kitamaduni.
Katika hatua nyingine ,Mwenyekiti wa Kamati ya Tuzo, Profesa Penina Mlama, alisema mwaka huu shindano hilo lilipokea hati 260 kutoka sehemu tofauti za nchi, ikilinganishwa na hati 282 zilizowasilishwa mwaka wa 2025.
Alisema mawasilisho hayo yalijumuisha kazi 86 za ushairi, riwaya 53, hadithi 73 za watoto na michezo 48 ya kuigiza.
Profesa Mlama alisema washiriki walitoka katika mikoa 27 ya Tanzania Bara na Zanzibar, huku baadhi ya mawasilisho yakiwasilishwa pia na Watanzania wanaoishi nje ya nchi, yakionyesha nia ya kukua katika uandishi wa ubunifu.
Aliongeza kuwa mawasilisho 184 yalitoka kwa wanaume na 76 kutoka kwa wanawake, akibainisha kuwa baadhi ya washiriki bado wanashindwa kutimiza mahitaji ya uwasilishaji, ambayo bado ni changamoto kubwa.
Katika hatua nyingine, Mkurugenzi Mkuu wa Taasisi ya Elimu Tanzania Dk.Aneth Komba alisema Tuzo ya Uandishi wa Ubunifu ya Julius Nyerere ina jukumu muhimu katika kuimarisha elimu kwa kukuza ubunifu, kufikiri kwa kina na ujuzi wa lugha miongoni mwa wanafunzi.
Alisema mpango huo unawasaidia wanafunzi kujenga kujiamini, kuboresha uwezo wa uandishi na kukuza ujuzi wa kutatua matatizo, hasa katika Kiswahili.
Dk. Komba alisema mageuzi ya hivi karibuni ya mtaala yameanzisha masomo ya ubunifu wa fasihi yanayolenga kukuza vipaji vya wanafunzi katika ushairi, hadithi fupi, riwaya, tamthilia na aina nyingine za ubunifu.
Alisema tuzo hiyo inasaidia utekelezaji wa Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014, kama ilivyorekebishwa mwaka wa 2023, na inaendana na mtaala ulioboreshwa kwa kuhimiza uandishi wa ubunifu wa vitendo shuleni.
Washindi wa mwaka huu ni pamoja na John Hiluka katika kipengele cha riwaya, Abdallah Ngereza katika ushairi, Amina Mohamed katika fasihi ya watoto, na Hamis Kibari katika tamthilia.
Pamoja na mambo walionekana kung’ara katika Tuzo hizo ambapo Washindi wa walipokea zawadi tofauti kulingana na nafasi zao.
Mshindi wa kwanza wa tuzo alipokea Sh.Milioni 10 , kombe na kazi zao zitasambazwa katika shule kote nchini.
Mshindi wa pili alipata Sh.Milioni 7 na cheti, huku mshindi wa tatu akipokea Sh.Milioni 5 na cheti.
Washiriki wengine waliochaguliwa walipokea vyeti vya utambuzi.
